Lucretia speelt een belangrijke rol in de (legendarische) wording van de Romeinse Republiek aan het einde van de zesde eeuw v.Chr. (509 v.Chr.).
Volgens de overlevering is de beeldschone Lucretia de vrouw van Tarquinius Collatinus, een oomzegger van koning Tarquinius Superbus. Tijdens een bezoek Sextus Tarquinius, de zoon van de koning, aan het huis van Collatinus vergrijpt deze zich, overdonderd door haar schoonheid, aan Lucretia en brengt hiermee zijn gastheer grote schande toe.
Lucretia vertelt haar vader en echtenoot, in de aanwezigheid van ondermeer Marcus Junius Brutus, wat er gebeurd is vraagt hen haar geschonden eerbaarheid te wreken. Daarna pleegt ze zelfmoord met een mes.
De verkrachting en zelfmoord van Lucretia door Sextus Tarquinius vormt de laatste druppel in de spreekwoordelijke emmer en is de aanleiding voor de Romeinen, onder leiding van Marcus Junius Brutus, koning Tarquinius Superbus en zijn familie uit Rome te verjagen en daarna een republiek te stichten.
