Als een ‘gladiator’ het Colosseum in

133527041-4c25afdc-0492-4527-8997-2949ee5f5689
Afbeelding: Repubblica

door: Stefan Kortrijk

Rome – Het is vanaf deze zomer mogelijk om het gerenoveerde Colosseum in Rome in te gaan via een nieuwe ingang. Door deze nieuwe ingang te nemen, kun je ervaren hoe het betreden van de arena in het Colosseum voor gladiatoren moet zijn geweest.

Daarnaast biedt de extra ingang ruimte aan de groeiende toeristenstroom dat dagelijks naar het monument toe komt. Jaarlijks trekt het Colosseum al 6,5 miljoen bezoekers.

Of de ingang definitief is, moet nog bepaald worden. Voorlopig worden alleen beperkt geselecteerde groepen toeristen tot het Colosseum via deze route toegelaten en gaat het gaat om een proef: in het najaar beslist de stad of de nieuwe ingang openblijft.

(Bron: Repubblica)

Romeinse ‘vloektabletten’ ontdekt in Servië

Viminacium_camp_légionnaire
Impressie van Viminacium (Wikipedia)

door: Stefan Kortrijk

Belgrado – Op de archeologische site Viminacium, de voormalige hoofdstad van de Romeinse provincie Moesia Superior en vlakbij de moderne Servische stad Kostolac, hebben archeologen een opmerkelijke vondst gedaan. Ze vonden er diverse vloektabletten, gemaakt van goud en zilver, in tegenstelling tot het gebruikelijke lood.

Onder Romeinen kwam het gebruik van vloektabletten veel voor. Er werd geloofd dat met behulp van deze tabletten mensen vervloekt konden worden. Hoewel de tabletten in alle delen van het Romeinse Rijk zijn opgegraven, werden deze attributen van zwarte magie in de Romeinse tijd zelf vaak verboden, onder andere onder Sulla.

Institute of Archaeology, Belgrade
Een gouden vloektablet uit Viminacium (Archeologisch Instituut, Belgrado)

De tabletten die in Viminacium zijn gevonden zijn geschreven in het Grieks, maar ook in een onbekende taal en met behulp van symbolen. Hoewel hier door de archeologen de suggestie is gedaan wat dit zou kunnen betekenen, is het gebruikte materiaal voor de tabletten misschien nog wel veel interessanter.

 

Het was namelijk gebruikelijk dat lood werd gebruikt voor deze tabletten. Dit materiaal was goedkoop en gemakkelijk te verkrijgen. In Viminacium zijn er nu dus tabletten gevonden die van zilver en goud gemaakt zijn, wat duidelijk aangeeft hoe welvarend deze stad moet zijn geweest.

(Bron: NBC News)

Archeon stopt met onthoofdingen

Gladiatorengevecht Archeon
Een gladiatorengevecht in Archeon (afbeelding: Archeon)

door: Stefan Kortrijk

Alphen aan den Rijn – Museumpark Archeon stopt met het laten sterven – meestal door onthoofding – van haar gladiators tijdens de shows in het park. Met name met de veelvuldig voorkomende onthoofdingen van verliezende gladiatoren hebben steeds meer bezoekers moeite. De gespeelde onthoofdingen zouden te veel lijken op de beelden van echte onthoofdingen in het Midden Oosten door Islamitische Staat, aldus het Algemeen Daglbad.

Hoewel het publiek aan het einde van het gladiatorengevecht steevast de vraag voorgelegd krijgt of de verliezer mag blijven leven – en daar vrijwel altijd enthousiast mee instemt – krijgt de gladiator vanaf nu elke keer genade, en blijft dus ‘leven’.

“Toen die van IS naar buiten kwamen, vonden mensen het niet passend meer om, al is het in een spel, een gladiator de kop af te hakken. Eerst kwam er een klacht binnen bij Archeon, later werden dat er meer”, vertelt een van de gladiatoren in de krant.

(Bron: Algemeen Dagblad)

Snowboarden in het Circus Maximus?

FISI logo
FISI logo

ROME – Als het aan de Italiaanse skifederatie FISI ligt, kan er in 2014 of 2015 al gesnowboard gaan worden in de Italiaanse hoofdstad. Om precies te zijn: in het antieke Circus Maximus. Maar voordat dit zo ver is, moet er wel een zestig meter hoge heuvel van kunstsneeuw worden aangelegd.

Wereldbeker

Het is de bedoeling om de zestig meter hoge heuvel te gaan gebruiken voor de strijd om de wereldbeker paralellelslalom. De internationale skibond heeft het Circus Maximus tijdens een bezoek deze week daarvoor als geschikte locatie bestempeld.

“Er is geen betere plek voor zo’n evenement in een stad te vinden”, heeft Günter Hujara, competitieleider, laten weten. “Ik denk dat het een geweldig spektakel wordt voor de skiërs en de Romeinse bevolking.”

Het is voor de FISI en FIS nu alleen nog wachten op het akkoord van de plaatselijke autoriteiten.

(Bron: FISI)

Zie ook:

Romeinen droegen al bij aan uitstoot broeikasgassen

Uitstoot van rook
Uitstoot is van alle tijden

UTRECHT – De invloed van de mens op de uitstoot van het broeikasgas methaan dateert al uit de Romeinse tijd. Dat is veel eerder dan tot nu toe bekend was. Deze conclusies van onderzoekers van de Universiteit Utrecht, SRON Netherlands Institute for Space Research en internationale collega-onderzoekers zijn 4 oktober gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature‘Onderzoek in de afgelopen tien jaar leverde wel aanwijzingen op dat de verbranding van biomassa door mensen mogelijk al in de Middeleeuwen voor verhoogde methaanuitstoot zorgde. Met ons onderzoek laten wij nu zien dat de uitstoot van methaan zeker al tweeduizend jaar is beïnvloed door verschillende menselijke activiteiten’, aldus dr. Célia J. Sapart van de Universiteit Utrecht.

Luchtbelletjes in het poolijs

Minuscule hoeveelheden oude atmosfeer zitten gevangen in luchtbelletjes diep in het poolijs. Sapart en haar collega’s ontwikkelden een techniek waarmee zij uit deze luchtbelletjes met ongekende nauwkeurigheid de herkomst van het methaan konden bepalen.

‘Iedere bron verraadt zichzelf door zijn eigen unieke vingerafdruk’, legt Sapart uit. ‘Daarbij is de verhouding tussen gewoon methaan en zijn stabiele koolstofisotoop (methaan waarin het koolstofatoom één neutron meer heeft en dus een fractie zwaarder is) uniek. Met onze techniek kunnen wij de isotoopverhouding veel nauwkeuriger bepalen dan tot nu toe mogelijk was.’

Link tussen menselijke geschiedenis en de uitstoot van methaan

De onderzoekers legden de uitstoot van methaan per bron naast andere gegevens over deze periode, zoals het klimaat, de omvang van de bevolking en het landgebruik. Daaruit komen duidelijk enkele perioden naar voren waarin de uitstoot van methaan door de verbranding van biomassa groter was.

Zo was bij het begin van de metingen het Romeinse Rijk op z’n hoogtepunt. De omvangrijke bevolking verbrandde het nodige hout. In de periode daarna zien de onderzoekers de uitstoot van methaan door de verbranding van biomassa afnemen, omdat het Romeinse Rijk in verval raakt. Als later in de Middeleeuwen de bevolking sterk toeneemt, zien zij weer een stijging van de hoeveelheid methaan afkomstig van deze bron.

(Bron: Universiteit Utrecht)

Wonen er nog Romeinen langs de Belgische kust?

Gallia Belgica: het moderne België in de Romeinse tijd
Gallia Belgica (in het rood): het moderne België in de Romeinse tijd

LEUVEN – Nee, natuurlijk leven er geen Romeinen meer langs de Belgische kust. Onderzoekers van de Katholieke Universiteit Leuven willen echter wel gaan onderzoeken of er in deze regio nog mensen wonen die genetische banden hebben met de voormalige overheersers. Het onderzoek is een onderdeel van een veel groter genetisch onderzoek naar de herkomst van de Belgische bevolking door de Leuvense universiteit.

Romeins en Germaans België

Begin 2009 is een grootschalig wetenschappelijk onderzoek gestart naar de genetische variatie die aanwezig is binnen de mannelijke bevolking met een genealogische origine in België. Hierbij is onderscheidt gemaakt tussen historisch gegroeide ‘Germaanse’ en ‘Romeinse’ gemeenten in België om te kunnen bepalen in hoeverre de Romeinen hun stempel hebben gedrukt op de genetische opbouw van de moderne Belgen.

Y-chromosoom

Gedurende een viertal eeuwen maakte het grondgebied van het huidige België deel uit van het Romeinse Rijk. Wetenschappelijke studies wijzen op de mogelijkheid dat de Romeinse overheersing genetische gevolgen heeft gehad voor de huidige bevolking doordat genetische variaties veelvuldig verspreid langs de Middellandse Zee hierdoor ook in deze regio verspreid zijn geraakt. Onder meer soldaten uit het Romeinse leger en handelaars uit regio’s langs de Middellandse Zee verbleven langdurig langs de Belgische kust en sommigen zijn zich er zelfs permanent komen vestigen waardoor ook hun genetische informatie mogelijk geïntroduceerd raakte binnen de lokale bevolking. Het blijkt echter bijzonder moeilijk om dit wetenschappelijk aan te tonen en in te schatten wat de invloed van deze migraties is.

Het Y-chromosoom is dan ook de ideale maatstaf om de invloed van de Romeinse overheersing op het Belgische genoom te detecteren. Welke Y-chromosomale lijnen er in de huidige bevolking geïntroduceerd werden tijdens de Romeinse periode kan via een gerichte staalname opgespoord worden. Door de lijnen van families die verschillende eeuwen geleden in regio’s leefden die sterk onder invloed hebben gestaan van de Romeinse cultuur in het begin van onze tijdrekening te vergelijken met deze die leefden in regio’s die pas later na de Germaanse invallen werden gesticht, is het mogelijk een Romeins signaal in het Belgische DNA terug te vinden.

(Bron: Knack.be, Geschiedkundige Kring Alken)

Boog van Hadrianus dreigt slachtoffer te worden van Griekse schuldencrisis

Boog van Hadrianus

ATHENE – De Griekse schuldencrisis bedreigt niet alleen de stabiliteit van het land zelf, maar nu ook haar cultureel erfgoed. Door de grootschalige bezuinigingen kunnen niet alle noodzakelijke restauraties meer gedaan worden aan de vele honderden antieke monumenten die het land rijk is.

Instortingsgevaar

De Griekse overheid bezuinigt flink op het Ministerie van Cultuur. Hierdoor is er nog maar nauwelijks geld beschikbaar voor het onderhoud en de restauratie van de antieke monumenten. Veel hiervan werden buiten het toeristenseizoen in de winter onderhouden zodat ze er weer een jaar mee vooruit konden. Dit jaar zal dit echter niet gaan gebeuren, met mogelijk desastreuze consequenties voor een aantal monumenten die niet zonder onderhoud kunnen.

Volgens Despina Koutsoumba, hoofd van de Griekse vereniging van archeologen, dreigen enkele bekende monumenten in te storten door de bezuinigingen op hun onderhoud. “De Boog van Hadrianus en de Tempel van de Olympische Zeus dreigen in te te storten”, zegt ze. Daarnaast benadrukt ze dat het gevaar van instorting en schade voor veel meer monumenten in het land geldt.

Boog van Hadrianus

De Boog van Hadrianus is gebouwd in de tweede eeuw na Chr. ter ere van keizer Hadrianus. Het monument in Athene herinnerde haar inwoners aan de weldaden die de keizer (die als Romein een groot liefhebber van Griekse cultuur was; ook wel bekend als het filhellenisme) aan de stad had verleend.

(Bron: USA Today)